Permacultuur jaaropleidingen 2026

Op 14 Maart 2026 en op 24 April 2026 beginnen er weer twee groepen met onze jaaropleiding permacultuur.

Deze vindt plaats op veertien zaterdagen, of vrijdagen in de andere groep, verspreid over een jaar.

De locatie is een goed bereikbare centrale locatie midden in het land, Amersfoort, de cursisten komen dan ook doorgaans uit diverse provincies.

Wil je je helemaal onderdompelen in permacultuur? Je PDC (permaculture design course) doen? Tijdens een cursus gegeven door ervaren docenten op een centrale plek en voorzien van excursies ?

Dan is deze opleiding wellicht iets voor jou! Hoofddocent is Maranke Spoor. info@permawijs.nl


Lesprogramma

De jaaropleiding permacultuur bestaat uit 14 lesdagen inclusief joker/excursiedagen.

Elke lesdag heeft een thema. De eerste dag bestaat uit een inleiding in de permacultuur. In de dagen daarna wordt een specifieker thema uitgediept. In de nadere cursus-info staat het lesrooster waarin wordt beschreven wat de thema’s zijn. Afhankelijk van de weersomstandigheden wordt er geschoven met de theorie- en praktijkonderdelen van de lessen.

Focus

Een pdc (permaculture design course) is breed. Ontwerpen van menselijke leefomgevingen is een belangrijke kern, maar tegelijkertijd ook maar een vorm, om met de principes van permacultuur aan de slag te gaan. Systemen ontwerpen die de ontwerpregels van de natuur volgen. Uiteindelijk is het in wezen een startkwalificatie/zwemdiploma op het gebied van ecologisch inzicht (ecoliteracy). Die biedt er zicht op, onderdeel van de oplossing te zijn, principes en wegen gebruikend die de duurzaamheid voorbijstreven om daadwerkelijk herstellend (regeneratief) aan de slag te komen.

“Permaculture is a set of design strategies for making decisions and a set of tools for arriving at sustainable solutions.”- Toby Hemenway

Plantenlessen De praktijk heeft geleerd dat velen vastlopen op een gebrek aan plantenkennis. Daar wordt tijdens deze opleiding aan gewerkt. Je hoeft geen bergen Latijnse plantennamen uit je hoofd te leren, tenzij je dat prettig vindt wellicht. Je leert wel planten herkennen en zoeken. Een les kan bijvoorbeeld gaan over het benoemen van wilde planten uit je eigen omgeving, die je zelf hebt meegenomen. Ook is er aandacht voor plantenfamilies. Met regelmaat wordt er een plantenfamilie beetgepakt waardoor je kennis op gestructureerde wijze steeds meer toeneemt.

Dit is handig voor hetgeen waar het uiteindelijk om draait: het vergroten van inzicht in de werking van de ecosystemen waarvan we een onderdeel zijn. Ecologie, in de zin van het observeren/bestuderen van het geheel, is voor de permaculturist dus een belangrijke kern. Bij het maken van ontwerpen, maar ook voor al het andere. Permacultuur wordt ook wel toegepaste ecologie genoemd.

Projecten
Er worden projectteams gevormd. Je gaat gedurende de opleiding werken aan een permacultuuruitdaging. Dit kan, afhankelijk van wat je wilt leren, van alles zijn. Bijvoorbeeld het ontwerpen van een tuin of meewerken op een bestaand bedrijf/project. Daarnaast is het in overleg mogelijk een niet-grondgebonden uitdaging te kiezen; zo is er bijvoorbeeld eens een korte film gemaakt over permacultuur. Aan het einde van de opleiding schrijf je een beknopt verslag over wat je gedurende het cursusjaar hebt geleerd, het eindverslag.

Vereisten certificaat Aan het eind van de opleiding krijg je het pdc-plus certificaat van Stichting Permacultuur Onderwijs als je aan de volgende voorwaarden voldoet: Je hebt maximaal 3 lesdagen gemist; je ontwerp/eindverslag is goedgekeurd.

Heb je behoefte aan meer informatie, of wil je even de docent spreken, neem dan gerust contact op (info@permawijs.nl).

Veelgestelde vragen

Voor wie is deze cursus?

Deze is volgens goed internationaal gebruik, gericht op iedereen die meer wil leren over permacultuur. Met of zonder voorkennis. Een permaculture design course (pdc-plus) is een soort van ecologische inburgeringscursus.

Cursisten hebben dan ook een variëteit aan achtergronden: econoom, huismens, biologiedocent, kunstenaar, akkerbouwer, thuiszorgmedewerker, IT-er, hovenier, grafisch ontwerper, tandarts, veeboer, jurist, landschapsarchitect, verloskundige, natuurbeheerder enzovoort.

Wat gaan we doen?

Er wordt voor het praktische gedeelte gebruikgemaakt van diverse soorten werkvormen, waaronder observatie- en ontwerp-oefeningen, waarin je in het landschap je observatie-vaardigheden traint en voorbeelden zoekt van hetgeen je in de cursus geleerd hebt. Gemeenschappelijke ontwerpoefeningen die we samen in de groep maken. Op permacultuurwijze efficiënter, productiever, en volhoudbaar. En je maakt een eindontwerp. Je kunt een eigen project hiervoor gebruiken, wat de cursus voor jou extra relevant kan maken. Maar dit is zeker niet nodig. Ook kun je ervoor kiezen om samen met een andere cursist of cursisten aan een project te gaan werken. Ook jouw lokale omgeving (waar die ook is!) of het terrein van De WAR biedt een goed uitgangspunt voor een rijke leerervaring. Het is geen vereiste dat je leerontwerp ook uitgevoerd kan worden. Je leert wat gepast is op kleine schaal en wat op grotere schaal, waardoor je schaalgrootte gaat begrijpen, en hierdoor vlot gaat zien wat een locatie nodig heeft.

Permies in permaproppersparadijs

Lunches

Tijdens deze opleiding werken we met potluck lunches; we eten doorgaans gezellig samen, van wat je meebrengt en wat anderen zo op tafel zetten, maar je even lekker ergens verstoppen kan altijd. Iedereen neemt dus iets te eten mee dat die graag eet, zo zijn diëten geen probleem.

Theorie

Mensen, kosten en certificering, locatie, looptijd

  • 14 zaterdagen in de ene groep, of
  • 14 vrijdagen in de andere groep.
  • Locatie: Transitieinitiatief De WAR te Amersfoort
  • Looptijd: zaterdag 14 Maart 2026 tot eind Maart 2027 (met nog een reservedatum begin Juli ’27), dan wel vrijdag 24 April 2026 tot begin Juni 2027 (met nog een reservedatum eind Juni ’27). De lesdagen zijn ingepland op datums die je kan opvragen in de cursusinformatie. Stuur een mailtje naar info@permawijs.nl
  • De lesdagen zijn van 10:30 tot uiterlijk 17:00 uur.
  • Kosten: 1575 euro incl. btw
  • Voor mensen met minder, kleine stichtingen & zzp-ers met beperkt budget kan een verlaagd tarief gelden van 1275 euro incl. btw.
  • Het steuntarief voor mensen met meer, grotere organisaties, bedrijven en overheden is 1875 euro excl. btw.
  • Voor betalen met andere valuta die we momenteel accepteren, zie graag onze contact-pagina en de bij ons op te vragen cursusinformatie.
  • Bescheiden maat groep (rond de 10 deelnemers).
  • Hoofddocent: Maranke Spoor (met eventueel gastdocenten).
  • Met certificaat jaaropleiding permacultuur (pdc-plus), in NL en EN
  • Taal: Nederlands ; de docent spreekt ook vloeiend Engels.

Feedback

De docenten zijn: “Fijn, relaxed, kundig & open minded.”
Martijn Apenhorst.

“Hele fijne pc opleiding met een plus, bv kennis van plantjes. Dito docenten. Praktisch, filosofisch af en toe, en voor mij een vergrootglas op de toekomst.” Martien Overbeek

“Dank jullie wel Lucas en Maranke, voor alle info en ik heb genoten was supertof.” Nanon Varekamp

“Rustige energie.
Vragen van studenten krijgen wel aandacht maar de docent blijft de rode draad wel bewaren.
Afwisseling in de hele dag zonder dat het druk wordt.
Gestructureerd en dynamisch (mooie combi) d.w.z. er is structuur en de docent gaat toch in op dynamiek.
Afwisseling in het om beurten voorlezen van een leskaart, met uitleg door de docent.” Herman Cesar

” Dankjewel voor het afgelopen jaar en de verrijking die het mij gebracht heeft. Ik was weer aan het zoeken naar hoe ik een zinvol verschil zou kunnen proberen te maken. Gevonden!

Het was een thuiskomen in een wereld- en mensbeeld waarvan ik hoopte dat het het hart zou zijn van deze cursus. En de enthousiaste reacties van mijn ouders die ook al wel op dit spoor zaten, maar die zo ongeveer per direct alles in praktijk brengen wat ik ze er nieuw vertel. De meest recente actie is letterlijk van vandaag: het mulchen van een pad met wol van de eigen angorageiten.”
Linda van Ooijen van der Linden

Dit bordje kreeg ik van een cursist tijdens de certificatenuitreiking, met op de achterzijde deze tekst :

En hier is nog een voorbeeld van antwoorden van een cursist op evaluatievragen na afloop van haar cursusjaar in Maart 2026:

Wat vind je van de docenten / rondleiders?
Iedereen was geweldig. De communicatie was helder en gestructureerd en we voelden echt het
enthousiasme voor het onderwerp/project dat jullie presenteerden.
Daarnaast denk ik dat jouw kalmte en humor een heel prettige sfeer creëerden voor mijn leerproces.

Wat vind je van de lesmethodes? En wat vind je van het feit dat er relatief weinig diapresentaties ook wel
powerpoints genoemd zijn gebruikt?

Het ging prima. Het relatief weinig gebruik van powerpoints was helemaal geen probleem. De groepsgrootte maakte een meer gevarieerde en interactieve aanpak mogelijk. Bovendien vond ik het leuk om je tekeningen te zien en de planten met mijn eigen handen te voelen.

Had je wat aan de dagverslagen van de lesdagen? En wat vind je van de inhoud? (en de lengte?)
Ik heb de dagverlagen erg gewaardeerd. Het was niet alleen een manier om de les te herhalen, maar het
bevatte ook extra informatie en/of tips over hoe je meer informatie kon vinden. Wat betreft de lengte van
de samenvattingen, daar had ik geen probleem mee: je hoeft ze niet allemaal in één keer te lezen!

Wat vind je van de leslocatie?
De locatie was erg handig voor mij – het was op fietsafstand.
Het was ook zeer geschikt voor de cursus: de ruimte had de perfecte grootte voor de groep, en het feit dat
het ook een bibliotheek is, was fantastisch. De nabijheid van de keuken en wc was erg handig.
Tot slot is de tuin van “De WAR” erg leerzaam en een uitstekende plek voor lessen in de buitenlucht.

Was er iets dat je verwachtingen overtrof?
Ik had niet verwacht zoveel over plantkunde te leren. Ik ben dit weekend naar de botanische tuin geweest
en merkte dat ik plantenfamilies veel beter herkende.


Wat betekent het voor je dat aan deze opleiding een PDC/certificaat verbonden is?
Voor mij is het belangrijk. Niet alleen vanwege die erkenning, maar vooral omdat het impliceert dat er een
zekere mate van standaardisatie is op het gebied van programma en evaluatie.


Natascha Lacerda




“Sommige opleidingen vormen je en veranderen je leven. Bij mij waren dat mijn studie Sociologie, de opleiding Zuiver Communiceren en de Permacultuur Design Course. Wellicht paste het gewoon naadloos bij veranderingen die al in gang gezet waren? Dat kan, maar op zijn minst gaf het mij wel het laatste zetje wat ik nodig had. Belangrijker nog is dat de kennis en ervaringen die ik opdeed in de PDC en bij het maken van het ontwerp voor mijn tuin erg goed voelen, zowel in mijn hoofd, mijn hart als mijn buik – en dat dan ook nog in evenwicht.”

En dit schrijft ze over het werken aan het eindontwerp:
“inspirerend, motiverend, fascinerend en boeiend. Hoe meer ik ermee bezig was, hoe reëler mijn tuin werd, hoe beter ik me voor kon stellen hoe het zou kunnen worden en hoe ik daar straks ga leven.”
Astrid Meier


Op de vraag of er iets was dat de verwachtingen had overtroffen antwoordde Arjan:

“De breedte van permacultuur en de wijze waarop jullie (maranke en lucas) het zelf al toepassen. Heel veel dank, Maranke en Lucas voor jullie aandacht en lessen!” Arjan van der Veer

===

In de Permacultuur-Podcast op onze website kun je luisteren naar verhalen, ook van oud-cursisten van de op-locatie-jaaropleiding.

===

Verder horen we vaak dat cursisten veel aan elkaar hebben en/of na afloop nog contact houden, elkaars projecten in alle hoeken van het land bezoeken en dergelijke.